11:23

[Zwiedzamy Macedonię] Okolice Skopje

[Zwiedzamy Macedonię] Okolice Skopje

Jeżeli zapytać kogoś, co zwiedzić w okolicach Skopje, najczęstszą, o ile nie jedyną, propozycją jest góra Vodno oraz Kanion Matka. Chociaż nie można odmówić tym miejscom uroku, nie są to jedyne punkty warte zainteresowania, do których za niewielką opłatą dotrzemy komunikacją miejską. Co zobaczyć i jak tam dotrzeć?

1.     Monastyr św. Pantelejmona i etnowioska w Gorno Nerezi
2.     Stanowiska archeologiczne Tumba Madžari i Scupi
3.     Monastyr św. Marka

Fresk w monastyrze św. Pantelejmona. Źródło: www.whereismacedonia.org

1.     Monastyr św. Pantelejmona i etnowioska w Gorno Nerezi
Pół godziny drogi od Skopje, w małej wiosce Gorno Nerezi, ukryta jest jedna z najważniejszych i najstarszych cerkwi w Macedonii, cerkiew św. Pantelejmona z 1164 roku. Wzniesiona została z polecenia cesarskiego namiestnika bizantyjskiego, Aleksego Komnena Dla historyków sztuki najcenniejszym zabytkiem cerkwi są jej freski, których niezwykłość polega na niespotykanym w sztuce bizantyjskim ekspresjonizmie oraz dramatyzmie w przedstawianiu emocji na twarzach i w gestach postaci. Za arcydzieło uznaje się apokryficzne przedstawienie lamentacji Chrystusa, zapowiadające przyjście sztuki renesansowej na dwieście lat przed jej rozkwitem. Niektórzy historycy twierdzą, że freski te mogły stać się inspiracją dla samego Giotta.

W Gorno Nerezi, zaraz obok cerkwi, znajduje się kompleks Makedonsko Selo (macedońska wioska). Jest to ośrodek, który w jednym miejscu gromadzi „kulturę i tradycję Macedonii”. W jego skład wchodzi dwanaście domów (49 pokoi) oraz trzy restauracje, rynek, sklep z pamiątkami i ceramiką oraz muzeum etnologiczne. W planach sala fitness i małe spa. Jeżeli będziemy w pobliżu warto przejść się po ośrodku, ponieważ domy odzwierciedlają regionalne style architektoniczne z Bitoli, Prilepu, Veles, Strugi, Galicnika, Kratova, Berova, Kumanova i Tetova. Ośrodek zbudowany jest wyłącznie z drewna, a pokoje są tradycyjnie urządzone i ozdobione.

Wejście na teren kompleksu


Choć Gorno Nerezi znajduje się w niedalekiej odległości od przystanku Sredno Vodno, na nieszczęście Macedończycy nie wpadli jeszcze na pomysł, aby między oboma punktami uruchomić połączenie. Wytrwali mogą udać się na przejażdżkę rowerową ze Skopje zahaczając o oba punkty (albo pobiec, da się – pozdrawiam brać maratońską). Mniej aktywni za taksówkę zapłacą ok. 600-800 denarów lub złapią autobus nr 28.
Do monastyru prowadzą dwie drogi. Krótsza: kierujemy się ulicą Kozle i po minięciu fabryki Replek (niebieski dach) zgodnie ze znakami skręcamy na południe. Wspinamy się główną drogą na Gorno Nerezi. Druga, nieco łatwiejsza: wyjeżdżamy ze Skopje ulicą Matki Teresy, po minięciu szpitala wjeżdżamy w ulicę Todora Aleksandrova. Podążamy nią aż do Sredno Vodno. Tuż przed parkingiem skręcamy na Hotel Vodno, mijamy hotel i tą drogą po ok. 15 minutach docieramy do Gorno Nerezi.


2.     Stanowiska archeologiczne Tumba Madžari i Scupi
Region współczesnego Skopje był zamieszkany już przynajmniej 5-6 tysięcy lat p.n.e. przez plemiona Pelazgów. Pozostałości osadnictwa neolitycznego znaleziono na skopijskim Kale, ale najcenniejsze znaleziska wydobyto w Gorlevie i Madžari.
W 2000 roku archeolog Milos Bilbija odnalazł w Gorlevie ceramiczną figurkę, przedstawiającą męski korpus w pozycji siedzącej z przerysowanym brzuchem. Figurka datowana jest na 5478 r. p.n.e.! Unikatowe znalezisko znane jest szerzej jako Adam z Macedonii.
Tumba Madžari to najważniejsze osiedlisko neolityczne w dolinie Skopje. Osadę odkryto przypadkiem, w trakcie prac związanych z budową autostrady. W 1981 roku kolejne warstwy ukazały figurkę, którą można spotkać w wielu sklepach z pamiątkami w całej Macedonii: Wielka Matka (Golemata Majka) ma być dowodem na istniejący na tych ziemiach kult Bogini Matki. W Tumbie znajduje się też zrekonstruowana wioska neolityczna otwarta dla zwiedzających. Na miejsce dociera autobus nr 23. W poniedziałki zamknięte.

Dokument o Tumba Madzari 

Scupi to pozostałość jednego z największych miast na Bałkanach o statusie kolonii, która była zamieszkiwana w większości przez legionistów weteranów. Tereny te zamieszkiwane były już wcześniej, zyskują na znaczeniu jednak dopiero po zagarnięciu ich przez Imperium Rzymskie. U Ptolemeusza, rzymskiego geografa żyjącego w II w. n.e., Scupi wymienione jest jako czwarte co do wielkości miasto w prowincji Dardania. Po latach prosperity, trwających aż do końca panowania Marka Aureliusza, Scupi stało się celem ataków plemion, nękających także inne rzymskie prowincje, m.in. Gotów czy Hunów. Miasto, pod koniec istnienia siedziba biskupa, dzielnie broniło się przed upadkiem, podnosząc się z gruzów po wielkim trzęsieniu ziemi w 518 r. Ostateczny cios zadały mu kolejne fale najazdów, tym razem Awarów i Słowian.
W ostatnich latach odsłonięto kilka kompleksów budynków: teatr z konturami sceny i widownia z dekoracją z marmuru, horreum – miejski magazyn, willa ze zdobionymi ścianami i ogrzewaniem podłogowym, bazylika z mozaiką podłogową, łaźnia publiczna, późne „osiedle mieszkaniowe” z VI w. oraz część dwóch głównych ulic. Znaleziono też kilka nekropolii z różnych okresów.
Do Scupi dojazd jest bardzo prosty, stanowisko znajduje się 1,5 km od hotelu Aleksandar Palace (nad Vardarem po południowej stronie rzeki, obok VIP Areny). Należy przekroczyć rzekę, a następnie skręcić w lewo, a za hotelem Euro Set skręcić w prawo.



3.     Monastyr św. Marka
Zgodnie z napisem na portalu nad południowym wejściem do klasztoru, kompleks został ufundowany przez króla Volkasina i ukończony za panowania jego syna, legendarnego króla Marka, w okresie pomiędzy 1366 i 1371 rokiem. Klasztor działał nawet w czasach panowania tureckiego. Na początku XIX wieku działał w nim Cyryl Pejčinovik (mnich uznawany za jednego z twórców literackiego języka macedońskiego, związany z monastyrem Lešok). Tu napisał jedno z najważniejszych swoich dzieł, Zwierciadło.
Wnętrze kościoła ozdobione jest dobrze zachowanymi freskami, przedstawiającymi króla Marka, św. Demetriusza, sceny z życia Matki Bożej, Chrystusa oraz św. Mikołaja. Na terenie monastyru jest studnia z wodą pitną, piekarnia, młyn, na wyposażeniu klasztoru znajduje się również tradycyjny kazan, czyli destylarnia rakii.
Klasztor pełni służbę do dziś, działa tu małe zgromadzenie żeńskie. Malownicze położenie nad rzeką sprawia, że jest to popularne miejsce na piknik.



W pobliże klasztoru, do wsi Markova Susica, dostaniemy się autobusem nr 80. Własnym transportem najłatwiej wyjechać ze Skopje dzielnicą Aerodrom (ul. Borisa Trajkovskiego), przed Dračevem skręcić w prawo i jechać wzdłuż rzeki, a na skrzyżowaniu skręcić w lewo. Rowerzyści zamiast przez Aerodrom powinni przejechać przez dzielnicę Kisela Voda i wydostać się z miasta ulicą Mariovską, następnie przez miejscowości Sopište i Dobri Dol, jadąc na południe.

18:16

Macedońskie przejścia graniczne, cz. 2 - Kosowo i Albania

Macedońskie przejścia graniczne, cz. 2 - Kosowo i Albania


Położenie geograficzne Macedonii jest od zawsze jej błogosławieństwem i przekleństwem zarazem. Leżąc na przecięciu szlaków handlowych, w tym na słynnej Via Egnatia, była naturalnym punktem tranzytowym ludzi i towarów. I pozostaje nim do dzisiaj, zwłaszcza w okresie wzmożonego ruchu turystycznego, gdy wypełnione po brzegi autokary transportują bladych urlopowiczów w kierunku Morza Jońskiego, Egejskiego czy Adriatyckiego.


Poza autokarami wielu jest także indywidualnych podróżników, którzy na licznych internetowych forach dopytują o stan dróg, przejścia graniczne oraz godne polecenia miejsca na trasie, gdzie warto się zatrzymać na chwilę lub dwie. Niniejszy wpis poświęcony będzie zaspokojeniu ciekawości tej właśnie grupy. Macedonia zasługuje na to, by być czymś więcej niż tylko kanałem przelotowym!

Zachwycający Prizren



GRANICA KOSOWSKA
A) Elez Han

Przejście, które przekraczają udający się do Kosowa ze Skopje. To najszybsze połączenie między stolicami obu krajów. Z głównego dworca autobusowego codziennie kursuje od kilku do kilkunastu autobusów między Skopje i Prishtiną.


B) Jazhintse/ Glloboçica
To z kolei najpopularniejsze przejście wśród Albańczyków zamieszkujących Macedonię, wykorzystywane przez kompanie transportowe z Tetova, Debaru, a nawet Gostivaru. Prowadzi w urokliwym sąsiedztwie pasma Šar Planina.


W pobliżu:
1) Fantastyczne Tetovo, o którym więcej tutaj

2) W niedalekiej odległości od przejścia znajduje się także jedno z najpiękniejszych miejs na Bałkanach, jakie miałam okazję odwiedzić, kosowski Prizren. Warto pospacerować jego uliczkami, wspiąć się na górującą nad miastem twierdzę oraz przysiąść na (ponoć najlepszą w całym regionie!) kawę lub turecką herbatę. Więcej o Prizrenie tutaj



                        



GRANICA ALBAŃSKA
A) Qafë Thanë/Kjafasan
Najpopularniejsze przejście graniczne znajdujące się w pobliżu Strugi, po zachodniej stronie Jeziora Ochrydzkiego. Z tego przejścia korzystają wszystkie biura podróży oraz przewoźnicy zapewniający transport między miastami albańskimi i macedońskimi; najwięcej połączeń z Albanią ma miasto Struga.

W pobliżu:
Ochryda, Struga i okolice, więcej tutaj 

B) Tushemisht/Sveti Naum Małe przejście graniczne, wykorzystywane raczej przez okolicznych mieszkańców, w odległości kilku kilometrów od monastyru świętego Nauma w Macedonii i kilkunastu od albańskiej miejscowości Pogradec. Świetny wybór dla osób, które lubią zachwycać się widokami w podróży; malownicza trasa nad jeziorem oraz późniejsza wspinaczka i zjazd w kierunku Elbasanu zapierają dech w piersiach, zwłaszcza o zachodzie słońca!

W pobliżu:
Pogradec – w mieście nie ma zabytków, natomiast po okolicach poukrywanych jest ich mnóstwo. Istnieje przypuszczenie, że Pogradec był jednym z ulubionych miejsc na złapanie oddechu rodziców cesarza Justyniana! Cóż, piaszczyste plaże, ośrodki wypoczynkowe i restauracje zachęcają do zatrzymania się i odpoczynku. Uwaga – w lokalnych kawiarniach podają podobno najlepsze tre leche wokół Jeziora Ochrydzkiego!

Zachód słońca w drodze z Pogradecu

                     
C) Stenje/Gorice
Rzadko uczęszczane przejście graniczne pomiędzy jeziorami Ochrydzkim i Prespą. Korzystają z niego często Albańczycy udający się na popularną macedońską plażę Stenje.

W pobliżu:

1) Konjsko – wieś nad Jeziorem Prespańskim, z którego regularnie wypływają łódeczki na Golem Grad, jedyną wyspę na terytorium Macedonii, zwaną również Wyspą Żmii.
2) Korcza – w odległości kilkudziesięciu kilometrów na południe od granicy znajduje się niezwykłe albańskie miasto Korcza, które przełamuje wszelkie stereotypy na temat Albanii. Więcej o Korczy tutaj


Jeśli interesują Was przejścia graniczne z Serbią i Bułgarią, zajrzyjcie tutaj. Tymczasem zaczynajcie już rewidować swoje plany przelotowe!
Copyright © 2016 Are you fyrom? , Blogger